Hyperhydratie

Hyperhydratie is een aandoening waarbij het lichaam te veel vocht bevat in verhouding tot de aanwezige elektrolyten, wat doorgaans leidt tot hyponatriëmie (lage natriumconcentratie in het bloed). Het gaat om een dilutie van natrium en andere elektrolyten door een tekort aan vrije elektronenbalans, waardoor er sprake is van vochtretentie en mogelijk cerebrale verschijnselen.

Oorzaken zijn onder meer overmatige vochtinname (bijvoorbeeld tijdens uithoudingssporten met veel water of sportdranken), intraveneuze vochttoediening, nier-, lever- of hartfalen die wateruitscheiding belemmeren, en het syndroom van inappropriate antidiuretische hormoonsecretie (SIADH). Medicijnen zoals thiazide-diuretica, antidepressiva en antiepileptica, psychogene polydipsie en beer potomanie kunnen eveneens bijdragen aan overhydratatie.

Symptomen variëren met de ernst en kunnen bestaan uit hoofdpijn, misselijkheid, malaise en verwardheid. Bij ernstiger hyponatriëmie kunnen geheugenklachten, sufheid, toevallen en coma optreden. Ook oedeem en gewichtstoename kunnen voorkomen, vooral bij langdurige overhydratie.

Diagnose wordt meestal gesteld op basis van een lage natriumwaarde in het serum (<135 mmol/L) met lage serumosmolaliteit. Urine-osmolaliteit en urine-natriumwaarde helpen bij het bepalen van de oorzaak en het uitsluiten van andere aandoeningen. Beeldvorming kan nodig zijn bij neurologische tekenen.

Behandeling is afhankelijk van de ernst en onderliggende oorzaak. Milde gevallen vereisen mogelijk beperkte vochtinname, while ernstige of symptomatische hyponatriëmie kan intraveneus hypertonisch zout vereisen onder ICU-toezicht, met een gecontroleerde corrigering om osmotsiche demyelinisatie te voorkomen. Monitoring van elektrolyten en vitale functies is essentieel.

Preventie richt zich op risicogroepen: tijdige herkenning van overhydratie, passende vochtinname, en behandeling van onderliggende aandoeningen.