overhydratatie

Overhydratie, ook wel overhydratatie genoemd, is een medische toestand waarin er te veel water in het lichaam aanwezig is ten opzichte van elektrolyten, met name natrium. Hierdoor daalt de natriumbalans en kan de osmolaliteit van het bloed verstoord raken, wat neurologische verschijnselen kan veroorzaken.

Oorzaken en risicogroepen: excessieve waterinname (bijv. tijdens langdurige inspanning zonder elektrolyten), SIADH, hart- of nierfalen, levercirrose of toediening van hypotone infusievloeistoffen. Bepaalde medicijnen (zoals SSRIs, thiazide-diuretica) kunnen hyponatriëmie bevorderen. Ouderen en sporters lopen extra risico.

Symptomen en complicaties: milde klachten zijn hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid; ernstigere symptomen zijn verwarring, desoriëntatie, somnolentie, spierzwakte, toevallen en in ernstige gevallen coma.

Diagnose: laboratoriumtests tonen lage natrium in het bloed en vaak lage plasma-osmolaliteit; urineonderzoek (urine-osmolaliteit en urine-natrium) helpt de oorzaak vast te stellen. Klinische evaluatie van vochtbalans is belangrijk.

Behandeling: afhankelijk van ernst. Milde gevallen met weinig symptomen kunnen worden behandeld met vochtrestrictie. Bij symptomatische of ernstige hyponatriëmie is gecontroleerde correctie nodig, meestal met hypertonische 3% natriumchloride onder strikt toezicht, om osmische schade te voorkomen. Behandeling van de onderliggende oorzaak en, indien nodig, dialyse bij nierfalen.

Preventie: voorkom overmatig watergebruik, vooral bij duursporten en kwetsbare personen; let op medicatie die hyponatriëmie kan veroorzaken; tijdige medische evaluatie bij onverklaarde neurologische klachten.