Blaasfunctie

Blaasfunctie is het vermogen van de urineblaas om urine veilig op te slaan en te laten ledigen. De blaas heeft een gespierde wand (detrusor) en twee sluitspieren: een interne sfincter en een externe sfincter. Tijdens de opslagfase ontspant de detrusor en wordt de urine in de blaas gehouden door de sluitspieren. Bij mictie trekken de detrusor en spieren rond de uitgang samen terwijl de sfinters ontspannen, waardoor urine via de plasbuis naar buiten komt. De controle vindt plaats in een samenspel tussen het autonome zenuwstelsel (parasympathisch en sympathisch). Het parasympathische systeem stimuleert tijdens plassen de detrusorcontractie; het sympathische systeem houdt tijdens het vullen de blaas onder rust. Het centrale zenuwstelsel reguleert wanneer en hoe iemand plast, met betrokkenheid van hersenstam en hogere hersenniveaus.

Een volwassene heeft doorgaans een blaasinhoud van circa 400 tot 600 milliliter; aandrang ontstaan vaak bij 150 tot 300 milliliter. Een normale plasfrequentie ligt meestal tussen zes en acht keer per dag, met variatie tussen personen en afhankelijk van vochtinname. Ontwikkeling van controle begint in de kindertijd en kan variëren met leeftijd, zwangerschap en neurologische aandoeningen.

Veelvoorkomende aandoeningen van de blaashouding zijn onder meer urge-incontinentie (dwang- of aandrangincontinentie), stressincontinentie, mengvormen daarvan, en urine-retentie bij onvoldoende lediging. Neurogene blaaspychos is een andere groep aandoeningen waarbij zenuwstelselstoornissen de functie beïnvloeden.

Diagnostiek omvat anamnese, lichamelijk onderzoek, urinetests en beeldvorming of urodyanamische onderzoeken wanneer nodig. Behandeling is afhankelijk van de oorzaak en kan bestaan uit gedragstherapie (zoals geplande uitgangen en plaspatroon), bekkenbodemtraining, medicatie (bijvoorbeeld antimuscarinica of beta-3 agonisten), botuline-toxine-injecties, neuromodulatie of, in sommige gevallen, katheterisatie of chirurgie. Een multidisciplinaire aanpak verbetert de resultaten en de kwaliteit van leven.