vriendelijke

Vriendelijke is een Nederlandse bijvoeglijke naamwoordsvorm die zowel letterlijk als figuurlijk wordt gebruikt om iets aan te duiden als vriendelijk, aardigs of hartelijk. Het is de attributieve vorm van het basiswoord vriendelijk, dat op zijn beurt afkomstig is van vriend (vriend) met het achtervoegsel -lijk, en gaat terug op het Middelnederlandse vriendelijc.

Het woord wordt meestal vóór een zelfstandig naamwoord geplaatst om een eigenschap aan dat zelfstandig naamwoord toe te kennen, bijvoorbeeld een vriendelijke buurman, de vriendelijke docent of vriendelijke bezoekers. In veel gevallen krijg het adjec­tief dan de uitgang -e, afhankelijk van de samenstelling van de zin en de determinatoren die eraan voorafgaan. Naast beschrijvende toepassingen verschijnt vriendelijke ook in vaste uitdrukkingen, zoals Met vriendelijke groet, die vaak aan het eind van brieven of e-mails wordt gebruikt.

Vriendelijke heeft verwante vormen, zoals vriendelijk (de basisvorm die vaak predicatief wordt gebruikt, bijvoorbeeld De docent is vriendelijk) en vriendelijkheid als zelfstandig naamwoord dat de eigenschap van vriendelijkheid uitdrukt. De woordenschat rond vriendelijke wordt in verschillende registers gebruikt, variërend van informeel tot formeel, en kan nuance geven aan de toon van een tekst of gesprek.

Historisch gezien is vriendelijke ontstaan uit de combinatie van vriend en het suffix -lijk, wat resulteert in een woord dat verwant is aan gerelateerde termen in andere Germaanse talen. In hedendaags Nederlands blijft vriendelijke een veelvoorkomende en veelzijdige beschrijving van positieve, sociale eigenschappen in zowel alledaagse als formele communicatie.