vriendelijkheid

Vriendelijkheid is de eigenschap van een persoon die zich vriendelijk en respectvol opstelt tegenover anderen en geneigd is te helpen. Het omvat aandacht, empathie en goodwill. In de volksmond verwijst het naar kleine daden van beleefdheid, maar in bredere zin kan het ook om een consistente houding van zorgzaamheid en onbaatzuchtig handelen gaan. De term komt van het Nederlandse woord vriend en het achtervoegsel -lijk, en is nauw verbonden met normen van sociale omgang die samenwerking en verbondenheid bevorderen.

In het dagelijks leven uit zich vriendelijkheid in factoren zoals groeten en begroeten, luisteren zonder te onderbreken, behulpzaam zijn en rekening houden met de gevoelens van anderen. Het kan zowel privé als in professionele omgevingen worden geuit, bijvoorbeeld in klantgerichte dienstverlening, onderwijs en hulprondes in de buurt. Non-verbale signalen zoals oogcontact, glimlachen en een vriendelijke stemtoon versterken de boodschap.

Vanuit de psychologie is vriendelijkheid verwant aan het concept van prosociaal gedrag en aan persoonlijkheidskenmerken zoals agreeableness in het model van de Big Five. Het wordt in vele onderzoeken geassocieerd met positieve uitkomsten zoals betere sociale relaties, hogere tevredenheid en betere mentale gezondheid bij zowel degene die helpt als de ontvanger. Tegelijk kan overmatige vriendelijkheid leiden tot uitbuiting of onderwaardering van grenzen; balans en zelfzorg zijn daarom belangrijk.

Culturele normen bepalen wat als vriendelijk gedrag wordt gezien en wanneer het gepast is. In sommige culturen telt directheid en assertiviteit minder, in andere juist. Training en onderwijs over empathie en communicatieve vaardigheden kunnen vriendelijk gedrag stimuleren, terwijl duidelijke grenzen en wederkerigheid worden benadrukt.