tevredenheid

Tevredenheid is een evaluatieve houding ten opzichte van de kwaliteit van iemands leven of van een specifiek aspect daarvan. Het gaat om een cognitieve beoordeling die kan variëren van algemeen gevoel van tevredenheid tot tevredenheid met bijvoorbeeld werk, inkomen, gezondheid of relaties. In het Nederlands wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen levenstevredenheid, als beoordeling van het leven als geheel, en domeinspecifieke tevredenheid.

In de sociale wetenschappen speelt tevredenheid een centrale rol bij het bestuderen van subjectief welzijn, terwijl in de markt- en consumentenwetenschappen bekendheid bestaat als klanttevredenheid en bij arbeidsonderzoeken als arbeidstevredenheid. De term kan ook verwijzen naar de mate van tevredenheid met zorg, diensten of producten. Het begrip is daarmee multidisciplinair en cultureel afhankelijk.

Metingen berusten hoofdzakelijk op zelfrapportage. Algemeen gebruikte instrumenten beoordelen tevredenheid met het leven of met een domein via Likert-schaalvragen. De Satisfaction with Life Scale (SWLS) is een bekend instrument voor levenstevredenheid. Daarnaast bestaan domeinspecifieke schalen voor werk, gezondheid en relaties. Resultaten worden vaak gerapporteerd als scores die correleren met welzijn, motivatie en consumentengedrag.

Determinanten omvatten realistische verwachtingen, waargenomen prestaties, autonomie, sociale relaties, gezondheid en inkomen. In termen van consequenties wordt hogere tevredenheid geassocieerd met betere gezondheid, veerkracht en, in marktonderzoek, meer loyaliteit en positieve houding ten opzichte van herhaalaankopen. Het begrip blijft deels contextueel en cultureel afhankelijk en wordt vaak onderscheiden van affectief welbevinden, zoals geluk.