woordenschat

Woordenschat is de verzameling woorden die iemand kent en kan gebruiken in een taal. In de linguïstiek verwijst het naar de semantische, morphologische en syntactische kennis van woorden en de relaties daartussen, zoals synoniemen, antoniemen en collocaties. Een onderscheid wordt gemaakt tussen receptieve (passieve) woordenschat, die men begrijpt bij horen of lezen, en productieve (actieve) woordenschat, die men gebruikt bij spreken of schrijven. Ook kan men spreken van een kernwoordenschat en een gespecialiseerde woordenschat, afhankelijk van context en vakgebied.

Woordenschatontwikkeling vindt plaats door luisteren, lezen, spreken en schrijven. Bij kinderen groeit de woordenschat snel tijdens de vroege schooljaren, maar ook volwassenen blijven nieuwe woorden leren, vooral via literatuur, media en professioneel werk. Diverse factoren beïnvloeden de woordenschatgrootte, zoals opleidingsniveau, taalrijkdom thuis, sociaal-economische positie, meertaligheid en de hoeveelheid en variatie aan taal die iemand tegenkomt.

In onderzoek en onderwijs worden woorden schattingen gemaakt van de woordenschatgrootte en kwaliteit. Methoden variëren van passieve tests die begrip meten tot taken die productie evalueren. Binnen het onderwijs wordt woordenschat vaak uitgebreid ondersteund met expliciete woordverwerving (zoals betekenis, gebruik, woordvorming en collocaties), gecombineerd met incidentele leermogelijkheden door lezen en luisteren.

Een grote en flexibele woordenschat draagt bij aan leesbegrip, schrijfvaardigheid en academisch succes. Voor tweede-taalverwerving bestaan er doelstellingen rond minimum- en gewenste woordenschatgroottes voor verschillende activiteiten. Het vergroten van woordenschat vereist zowel hoge-orde strategieën als herhaalde blootstelling en oefening in betekenis, vorm en gebruik.

---