volhouderbaarheid

Volhouderbaarheid is de periode waarin een product, bij voorgeschreven opslagomstandigheden, zijn beoogde kwaliteit en, indien van toepassing, veiligheid behoudt. De term wordt vooral gebruikt voor voedingsmiddelen, maar ook voor geneesmiddelen, cosmetica en chemische producten. In het everyday Dutch taalgebruik wordt vaak gesproken van houdbaarheid of houdbaarheidsduur, terwijl in wet- en regelgeving vaak onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende soorten datums, zoals best before en use by.

Factoren die volhouderbaarheid beïnvloeden, zijn onder andere de intrinsieke eigenschappen van het product (samenstelling, wateractiviteit, pH, conserveringsmiddelen) en de extrinsieke omstandigheden waaronder het product bewaard wordt (temperatuur, vocht, zuurstof, licht, verpakking). Opslaggeschiedenis, zoals temperatuurschommelingen en blootstelling aan lucht, kan de stabiliteit verkorten. De vaststelling van volhouderbaarheid gebeurt door real-time en soms versneld stability testing, waarbij microbiologische veiligheid, sensorische kwaliteit (kleur, geur, smaak, textuur) en chemische stabiliteit worden beoordeeld. Technieken zoals vacuümverpakking, modi voor gewijzigde atmosfeer (MAP), droog- of bevriezingsprocessen en sterilisatie kunnen de volhouderbaarheid aanzienlijk verlengen.

Labeling en regelgeving: in de Europese Unie bestaan duidelijke regels omtrent houdbaarheidsdatums. "Te gebruiken tot" verwijst naar veiligheidsbeperkingen en geeft aan tot wanneer het product veilig kan worden geconsumeerd; "ten minste houdbaar tot" geeft aan tot wanneer de kwaliteit waarschijnlijk op hetzelfde niveau blijft. Fabrikanten zijn verantwoordelijk voor een correcte labeling en voor het bewaren van kwaliteits- en veiligheidsnormen gedurende de aangegeven volhouderbaarheid. Het behoud van opslagomstandigheden is cruciaal voor het realiseren van de genoemde periode.