reservoireffecten

Reservoireffecten zijn afwijkingen in radiocarbon-datering die ontstaan wanneer organismen of materialen koolstof opnemen uit reservoirs met een andere 14C-activiteit dan de atmosfeer. Dit leidt tot dateringen die ouder lijken dan de werkelijke leeftijd. Het begrip wordt vooral gebruikt in de context van mariene en zoetwateromgevingen, maar kan ook optreden bij koolstof in fossiele of sedimentaire reservoirs.

Oorzaken en typen: het mariene reservoir bevat koolstof uit oudere bronnen, bijvoorbeeld door upwelling en berging van koolstof in sedimenten. Hierdoor hebben mariene organismen een lagere 14C-waarde dan atmosferische koolstof. Ook zoetwaterreservoires kunnen oudere koolstof leveren, bijvoorbeeld door kalksteen of peat. De mate van offset varieert per regio en periode; globale marine offsets liggen ruwweg rond enkele honderden jaren (veelal circa 400 jaar), terwijl regionale waarden sterk kunnen afwijken. Freshwater reservoir effecten kunnen eveneens significant zijn en veel variëren.

Gevolgen en corrigeren: bij radiocarbon-datering van materialen uit marine of zoetwateromgevingen moeten reservoir offsets worden meegerekend. Dit gebeurt via regionale of getekende ΔR-waarden (en soms via gecombineerde calibratiemethoden). Correcties maken het mogelijk om dateringen beter te relateren aan de juiste kalenderperiode. Voor wijze van kalibratie gebruiken wetenschappers calibratie-curves en gespecialiseerde software.

Toepassingen en beperkingen: reservoir effecten zijn vooral relevant in archeologie, paleo-miochronologie en milieuonderzoek. De grootte en aard van de offset kunnen veranderen in de tijd en zijn afhankelijk van lokale hydrologie, klimaat en koolstofstromen; daarom vereisen veel dateringen lokale calibratie en onderlinge controledatering.