prestatiebonus

Een prestatiebonus is een vorm van variabele beloning die werknemers of teams extra inkomen oplevert wanneer vooraf vastgestelde prestatiecriteria worden gehaald. De doelstellingen zijn doorgaans meetbaar en kunnen betrekking hebben op omzet, winstgevendheid, productiviteit, kwaliteit, leveringsbetrouwbaarheid of klanttevredenheid. Prestatiebonussen maken deel uit van het beloningspakket en kunnen individueel of in teamverband worden toegekend, vaak in combinatie met een vast salaris.

Vormen en berekening variëren per organisatie. Bonussen kunnen formula-gebaseerd zijn, discretionary (naar beoordeling) of een combinatie daarvan. Voorbeelden zijn een omzetdoel bij winstgevendheidsdoelstelling, een bonus bij het overschrijden van een KPI met een bepaald percentage, of een drempelbonus bij minimale prestaties. Uitbetalingen vinden meestal jaarlijks of halfjaarlijks plaats, maar ook kwartaaluitkeringen of pro rata verdelingen bij veranderingen in dienstverband komen voor.

Toegankelijkheid en voorwaarden hangen af van de regeling. Deelname kan afhankelijk zijn van dienstverband op de payout-datum, evaluatie door een beoordelaar en beschikbare budgetruimte. Sommige programma’s vragen dat doelstellingen representatief zijn voor de functierol en mogelijk dat de werknemer of het team de doelen feitelijk heeft gerealiseerd.

Voordelen en nadelen kunnen variëren. Voordelen zijn onder meer stimulering van prestaties, hogere motivatie en betere afstemming op bedrijfsdoelen. Nadelen kunnen zijn: focus op korte termijn, risico op manipulatie van cijfers, en zorgen over eerlijkheid of afhankelijkheid van externe factoren. Ontwerpkenmerken zijn onder meer duidelijke, SMART-doelstellingen, transparante communicatie en een evenwicht tussen haalbare targets en risicobeheersing. Bonussen worden doorgaans belast als inkomen of looncomponent.