lymfocyten

Lymfocyten zijn een type witte bloedcellen en vormen een essentieel onderdeel van het adaptieve immuunsysteem. Ze circuleren in bloed en lymfeweefsel en reageren op specifieke antigenen, waardoor opname en geheugen van immunologische responsen mogelijk is.

Ontwikkeling en rijping verloopt via voorlopers in het beenmerg. B-lymfocyten rijpen primair in het beenmerg, T-lymfocyten rijpen in de thymus, en Natural killer (NK) cellen ontstaan uit voorlopers in het beenmerg. De belangrijkste subtypen zijn B-lymfocyten, T-lymfocyten en NK-cellen.

B-lymfocyten produceren antistoffen en kunnen differentiëren tot plasmacellen, die specifieke antigenen herkennen. T-lymfocyten omvatten helper-Tcellen (CD4+), cytotoxische-Tcellen (CD8+), en regelgevende en geheugen-Tcellen; zij sturen en reguleren cellulaire immuunreacties en antigeenpresentatie speelt hierbij een centrale rol. NK-cellen leveren snelle cytotoxische respons tegen geïnfecteerde of tumorcellen zonder klassieke antigenpresentatie.

Lymfocyten bevinden zich naast het bloed ook in lymfeklieren, milt en mucosaal geassocieerd lymfoïde weefsel. Dankzij cytokinen en T- en B-celreceptoren kunnen ze specifieke antigenen herkennen en oefenen ze immunologisch geheugen uit.

Klinisch gezien kunnen lymfocyten in aantal variëren: lymfocytose is verhoogd bij veel virale infecties en sommige leukemieën; lymfocytopenie kan voorkomen bij ernstige sepsis, HIV-infectie en immunosuppressie. Diagnostiek maakt vaak gebruik van een compleet bloedbeeld met differentiële telling en flowcytometrie om subtypen te karakteriseren (bijv. CD19/CD20 voor B-cellen, CD3/CD4/CD8 voor T-cellen, CD16/CD56 voor NK-cellen).