irritaties

Irritatie is een verzamelnaam voor ongemak of letsel aan huid, slijmvliezen of ademhalingswegen die ontstaat na blootstelling aan irritantia. Het kan zich uiten als roodheid, branderigheid, jeuk en zwelling en kan kortdurend of chronisch zijn. Irritatie verschilt van een allergische reactie doordat het meestal direct optreedt na blootstelling en niet per se het gevolg is van een specifieke immuunreactie.

Oorzaken en typen irritaties komen voor door chemicaliën zoals zuren, base, oplosmiddelen en detergenten; fysische prikkels zoals wrijving, hitte of kou; rook, stof en andere milieu-irritanten; en in sommige gevallen biologische of planten factoren. De ernst en duur hangen af van de kracht van de irriterende factor en de gevoeligheid van de persoon.

Symptomen zijn onder meer roodheid, brand- of stekende pijn, jeuk, zwelling en droge huid. Bij slijmvliezen kunnen afwijkingen zoals irritatie van ogen, neus of keel optreden. Bij luchtwegen kan irritatie leiden tot hoesten of benauwdheid in reactie op stof of rook. De verschijnselen kunnen lokaal blijven of zich verspreiden afhankelijk van de blootstellingsroute.

Diagnose en aanpak Ωis meestal gebaseerd op anamnese en klinisch onderzoek. Het onderscheid tussen irritatie en een allergische reactie is vaak belangrijk; bij twijfel kan aanvullend onderzoek zoals patch-tests worden ingezet om contactdermatitis uit te sluiten of te bevestigen.

Behandeling richt zich op het vermijden van de irriterende stof, huidzorg met milde reinigers en vochtinbrengende crèmes, en het behandelen van ontsteking met lokale middelen indien nodig. Bij aanhoudende klachten moet medisch advies worden gevraagd. Preventie draait om bewustzijn van veel voorkomende irritanten en het dragen van beschermende maatregelen.