audiobeschrijvingen

Audiobeschrijvingen, in de Nederlandse media ook wel audiodescriptie genoemd, vormen een vorm van toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking. Bij veel audiovisuele producties wordt een apart audiospoor aangeboden waarin een verteller in heldere, beknopte zinnen beschrijft wat er op het scherm gebeurt. De beschrijving geeft onder meer zichtbare elementen zoals acties, setting, personages, kleding, gezichtsuitdrukkingen en grafische informatie die niet via dialoog duidelijk wordt gemaakt. Het doel is om de kijkervaring ook zonder zicht te kunnen volgen.

Werking en nuttige inzet: De audiobeschrijving wordt doorgaans geïntegreerd tussen gesproken dialoogsegmenten en stiltes, zodat de luisteraar de beelden kan reconstrueren terwijl het verhaal verder gaat. Het onderscheid met ondertiteling is dat AD geen tekst weergeeft, maar visuele informatie omzet in gesproken taal.

Toepassingsgebieden en toegankelijkheid: AD wordt toegepast in film, televisie, streamingdiensten en live voorstellingen; in bioscopen en bij publieke omroepen is ze vaak beschikbaar op geselecteerde titels of programma's. In Nederland en Vlaanderen wordt audiodescriptie steeds vaker aangeboden en gestreefd naar bredere beschikbaarheid via aanbieders en platforms. Er bestaan ook audioverhalen in musea en tentoonstellingen die op soortgelijke wijze werken.

Ontstaansgeschiedenis en context: Audiodescriptie ontstond in Engelssprekende landen in de tweede helft van de 20e eeuw en is sindsdien wereldwijd in ontwikkeling. Beleidsmaatregelen in de EU en bij nationale omroepen bevorderen toegankelijkheid van audiovisuele media, waardoor AD steeds vaker een standaardoptie wordt naast ondertiteling en gebarentaal.