Vetverbruik

Vetverbruik verwijst in de voedingswetenschap naar de hoeveelheid vet die via de voeding wordt binnengekregen. Vet is een belangrijke macronutriënt en levert ongeveer 9 kilocalorieën per gram. Daarnaast leveren vetten essentiële vetzuren en helpen ze bij de opname van in vet oplosbare vitaminen. Vet komt voor in zowel dierlijke als plantaardige producten.

Vetten zijn heterogeen en onderverdeeld in verzadigde vetten, onverzadigde vetten (mono- en poly-onverzadigde) en transvetten. Verzadigde vetten komen vooral voor in dierlijke producten en sommige volle zuivelproducten; onverzadigde vetten komen voort uit plantaardige oliën, noten, zaden en vis; transvetten kunnen voorkomen in bewerkte voedingsmiddelen. Een gezond voedingspatroon legt de nadruk op onverzadigde vetten en beperkt verzadigde vetten en transvetten.

Gezondheidsimplicaties: een voldoende vetinname ondersteunt energievoorziening en de opname van vitamines. Een hoog aandeel verzadigde en transvetten in de voeding wordt in verband gebracht met een verhoogd LDL-cholesterol en een groter risico op hart- en vaatziekten. Het vaker vervangen van verzadigde door onverzadigde vetten kan het ontstane risico verlagen. Een te lage vetinname kan leiden tot tekorten aan essentiële vetzuren en aan in vet oplosbare vitaminen.

Aanbevelingen: algemene richtlijnen adviseren vaak dat vetten ongeveer 20-35% van de totale energie uitmaken, verzadigde vetten onder circa 10% van de energie blijven en transvetten zo laag mogelijk. De nadruk ligt op het kiezen van onbewerkte bronnen zoals olijfolie, noten, zaden en vette vis, en op regelmatige inname van vis en plantaardige oliën.

Meting en context: vetverbruik wordt regelmatig beoordeeld met dieetregistraties en voedselvoorkeuronderzoeken. Verdeling en soorten vetten variëren tussen bevolkingsgroepen en culturen.