zuivelproducten

Zuivelproducten zijn voedingsmiddelen die uit melk zijn vervaardigd of grotendeels uit melk bestaan. Ze ontstaan in de melkveehouderij en zuivelindustrie en omvatten zowel verse als gefermenteerde en verwerkte producten. Veel voorkomende categorieën zijn melk, yoghurt, room en zure room, boter, kaas, melkpoeder en gefermenteerde dranken zoals kefir. Kaas bestaat uit verschillende rijpings- en productieprocessen en varieert sterk in textuur, smaak en vetgehalte.

De productie van zuivel begint vaak met het vergaren en schoonmaken van melk uit melkveehouderijen. Melk wordt doorgaans gepasteuriseerd om ziekteverwekkers te verminderen en vaak ook gehomogeniseerd zodat vetdeeltjes beter worden verdeeld. Fermentatieproduceerde zuivel zoals yoghurt en kefir ontstaat door toevoeging van specifieke melkzuurbacteriën. Kaas wordt gemaakt door stremming van melk (met enzymen of zuren) en scheiding van wei en wrongel, gevolgd door rijping. Boter ontstaat door het karnen van room totdat vet en vloeistoffen uiteenlopen.

Voedingskundig levert zuivel eiwitten, calcium, en vaak vitamine D bij fortificatie, maar varieert in vetgehalte en bevat lactose en verzadigde vetten. Lactose-intolerantie en melkallergie laten consumenten kiezen voor alternatieven zoals plantaardige dranken. Regelgeving op voedselveiligheid en labeling geldt in de EU en Nederland, met aandacht voor allergenen en voedingswaarde. De sector streeft naar duurzaamheid in productie en verwerking.