heterogeen

Heterogeen is een bijvoeglijk naamwoord dat in het Nederlands wordt gebruikt om aan te geven dat iets uit verschillende componenten bestaat of zich in verschillende fasen voordoet. De term is afgeleid van het Grieks: heteros betekent anders en genos soort. Het tegenovergestelde is homogeen, wat een uniforme samenstelling of structuur aanduidt.

In de scheikunde en materiaalkunde verwijst heterogeen naar mengsels of materialen met zichtbare of identificeerbare fasen, scheidingslijnen of interfaces. Voorbeelden zijn zand in water, olie en water, of een metalen legering met verschillende kristaloplossingen. Heterogene materialen, zoals composieten of polymere koppelingen met verschillende fasen, vertonen doorgaans verschillende fysische eigenschappen per fase.

In de biologie en geneeskunde wordt heterogeniteit gebruikt om variatie aan te duiden in cellen, weefsels of populaties. Bij tumoren kan cellulaire heterogeniteit de respons op behandeling bepalen; in populaties verwijst het naar genetische, epigenetische of functionele variatie tussen individuen of subgroepen.

In bodem- en aardwetenschappen duidt heterogeniteit op variatie in samenstelling, structuur en fysische eigenschappen op verschillende ruimtelijke lengteschalen. Het heeft invloed op waterkwaliteit, nutriëntenverdeling en mechanische sterkte van materialen.

Samengevat beschrijft heterogeen elk systeem waarin twee of meer bestanddelen, fasen of eigenschappen duidelijk onderscheiden zijn, in tegenstelling tot het homogeen systeem waarin de samenstelling uniform is doorheen.