Traumareacties

Traumareacties zijn de psychische en lichamelijke reacties op een ingrijpende gebeurtenis, zoals een verkeersongeval, geweld, misbruik, een natuurramp of oorlogsgeweld. De reacties variëren per persoon en kunnen tijdelijk of langdurig zijn.

Veelvoorkomende klachten vallen in vier domeinen: intrusies (herbelevingen zoals herinneringen of nachtmerries), vermijding van prikkels die aan het trauma herinneren, negatieve veranderingen in cognitie en stemming, en verhoogde arousal (hypervigilantie, prikkelbaarheid, slaapproblemen). Lichamelijke symptomen zoals hoofdpijn, spanning en lichamelijke onrust komen ook vaak voor.

Op het tijdsverloop onderscheiden we verschillende vormen. Acute stressreactie ontstaat kort na het trauma en verdwijnt meestal binnen dagen tot weken. Acute stressstoornis (ASD) wordt vastgesteld wanneer meerdere symptomen gedurende drie dagen tot één maand aanwezig zijn. Een posttraumatische stressstoornis (PTSS) kan zich ontwikkelen als de klachten langer aanhouden en het dagelijks functioneren ernstig beïnvloedt.

Niet iedereen met traumatische ervaringen ontwikkelt een stoornis. Veel mensen herstellen met sociale steun en coping-strategieën. Veerkracht kan worden bevorderd door informatie, rust en regelmatige ondersteuning.

Behandeling bevat vroege psychosociale ondersteuning en traumagerichte psychotherapie, zoals cognitieve gedragstherapie (trauma-FCT) en EMDR. Medicatie kan worden overwogen bij co-morbiditeit zoals depressie of angst, meestal als aanvullende behandeling.

Als klachten langer dan een maand aanhouden of de functies ernstig beperken, is professionele hulp aanbevolen.