Pijndefecatiegevoel

Pijndefecatiegevoel is een klacht waarbij pijn, branderig gevoel of ongemak ontstaat tijdens of kort na het defeceren. Het kan gepaard gaan met tenesmus (drang om te poepen zonder resultaat), bloed bij de ontlasting, slijm of een gevoel van wanorde in het anale gebied. De intensiteit en duur variëren per oorzaak en persoon.

Oorzaken zijn vaak lokaal in het anale gebied maar kunnen ook betrekking hebben op aandoeningen in het rectum of bekkenbodem. Veelvoorkomende oorzaken zijn anal fissuur (het scheurtje in de anuswand), aambeien, anale abces of infecties, en ontstekingsaandoeningen zoals ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Constipatie met harde ontlasting, anale stenose, en bekkenbodemdisfuncties (dyssynergie) kunnen ook pijn tijdens defeceren veroorzaken. Infecties, seksueel overdraagbare aandoeningen of radiale zenuwbeknelling kunnen bijkomend pijn geven. Zeldzame maar ernstige oorzaken zijn inflammatoire darmziekten, kanker of ernstige bloedingen; deze hebben vaak aanvullende alarmtekens zoals onverklaard gewichtsverlies of veranderingen in stoelgangpatroon.

Diagnose gebeurt meestal aan de hand van anamnese en lichamelijk onderzoek, waaronder een digitale rectale onderzoek en mogelijk een endoskopie (anoscopic of colonoscopie) afhankelijk van leeftijd, risicofactoren en bijwerkingen. Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig, zoals beeldvorming of stool tests.

Behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Fissuren: verzachtende maatregelen (vezelrijke voeding, voldoende vocht, zittend bad), topische medicatie. Aambeien: lokale pijnstilling, zalfjes of hoorn/ligatie-behandeling bij prolaps. Infecties of ontstekingsziekten: gerichte medicatie door een arts. Bekkenbodemtherapie kan helpen bij disfunctie. Algemene adviezen zijn regelmatige stoelgang, voldoende vocht en voorkomen van persen.

Raadpleeg een huisarts of specialist bij aanhoudende pijn, bij bloedingen, gewichtsverlies of bij zorgwekkende factoren, vooral bij kinderen of ouderen. Prognose hangt af van de onderliggende oorzaak en tijdige behandeling.