Parabenen

Parabenen zijn een groep organische esters die afgeleid zijn van p-hydroxybenzoëzuur (p-hydroxybenzoic acid) en een alkylalcohol. Ze worden wereldwijd gebruikt als conserveermiddelen in cosmetica, farmaceutische producten en soms in voedingsmiddelen. Ze dragen bij aan de houdbaarheid door de groei van schimmels en bacteriën tegen te gaan.

De naam verwijst naar de verschillende alkylgroepen die aan de p-hydroxybenzoëzuur-structuur gebonden kunnen zijn. De meest gebruikte parabenen zijn methylparabeen, ethylparabeen, propylparabeen en butylparabeen. Vaak komen deze stoffen ook als mengsels in producten voor.

Toepassingen en werking: parabenen dienen als brede antimicrobiële conserveermiddelen. Ze helpen producten langer te bewaren en voorkomen contaminatie tijdens de houdbaarheid. Ze worden veel toegepast in gezichts- en lichaamsverzorgingsproducten, haarverzorging, make-up en sommige geneesmiddelen.

Veiligheid en regelgeving: parabenen zijn onderzocht op mogelijke hormonale (endocriene) effecten in laboratoriumstudies. Sommige onderzoeken tonen zwakke estrogenische activiteit, maar gezondheidsinstanties oordelen dat parabenen die in aanvaardbare concentraties in producten worden gebruikt geen hoog risico opleveren voor mensen. Regels variëren per jurisdictie. In de Europese Unie geldt bijvoorbeeld een limiet op concentraties: individuele parabenen tot maximaal 0,4% per product en een totale parabenengrens tot maximaal 0,8%. In de Verenigde Staten heeft de FDA geen algemene limiet opgelegd; fabrikanten zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van hun producten. Door toenemende consumentenbehoefte naar “parabeenvrij” ontstaan echter steeds meer alternatieven.

Milieu en milieu-impact: parabenen komen in het milieu voor en kunnen in water aanwezig zijn. Ze zijn relatief snel afbreekbaar, maar hun aanwezigheid in het milieu heeft geleid tot monitoring en evaluatie door regelgevende instanties.