Ontstekingsreacties

Ontstekingsreacties zijn biologische responsen van het lichaam op schade aan weefsels door infektion, trauma, chemische prikkels of ongefabriceerde immuunreacties. Het doel van deze reflex is schade te beperken, ziekteverwekkers te verwijderen en het weefsel te repareren. De reactie omvat veranderingen in de microcirculatie, waardoor bloedvaten verwijden en lekkage van vloeistof en eiwitten toeneemt, en het recruteren van leukocyten naar het aangetaste gebied.

Tijdens ontsteking komen diverse mediatorstoffen vrij, zoals histamine,NO, prostaglandinen en leukotrienen, plus cytokinen als TNF-α en IL-1. Deze moleculen veroorzaken vasodilatatie, verhoogde vaatpermeabiliteit en chemotaxis van ontstekingscellen. Neutrofiele granulocyten domineren in de vroege, acute fase en fagocyteren microben en beschadigd weefsel. Bij latere fasen nemen macrossen, lymfocyten en andere cellen toe, wat een verschuiving naar chronische ontsteking kan betekenen.

Acute ontsteking ontstaat snel en duurt kort; het is meestal gericht op snelle eliminatie van schadelijke factoren en leidt tot exsudaat met neutrofielen. Chronische ontsteking duurt langer en wordt gekenmerkt door mononucleaire cellen, vergrote fibrose en weefselbeschadiging die kan leiden tot functieverlies. Typen exsudaten variëren van serous en fibrinous tot purulent en soms haemorrhagisch.

Uitkomsten van ontsteking zijn onder meer volledige genezing, weefselregeneratie met minder littekenvorming of, bij aanhoudende prikkels, chronische ontsteking en littekenvorming. Systemische reacties zoals koorts, leukocytose en een acute-fase-responset (bijvoorbeeld CRP) kunnen voorkomen; in ernstige gevallen kan ontsteking leiden tot sepsis of een systeemreactie.