Hersenwerking

Hersenwerking verwijst naar de manier waarop de hersenen informatie verwerken, gedachten bepalen, emoties reguleren en het gedrag sturen. Het omvat zowel basisfuncties zoals ademhaling en evenwicht als hogere cognitieve processen zoals aandacht, geheugen en besluitvorming. De werking van het brein is het resultaat van complexe interacties tussen neuronale netwerken, stofwisseling en hormoon- en neurotransmittersystemen.

Neuronen communiceren via elektrische signalen (actiepotentialen) en chemische boodschappen via synapsen met neurotransmitters zoals glutamaat, GABA en dopamine. Netwerken van hersengebieden – waaronder de hersenschors (cortex), het limbisch systeem en het cerebellum (kleine hersenen) – coördineren functies. Verschillende netwerken worden onderscheiden, zoals het default mode-netwerk, het fronto-parietale executive control-netwerk en het salience-netwerk, die samenwerken afhankelijk van de taak en toestand.

De hersenfuncties verbruiken veel energie en krijgen via de bloedtoevoer meer zuurstof en glucose. Onderzoek naar hersenwerking gebeurt met technieken als elektro-encefalografie (EEG), functionele magnetische resonantie beeldvorming (fMRI) en positronemissietomografie (PET). Metingen omvatten activiteitspatronen, cognitieve prestaties en reactiesnelheid.

Hersenwerking is plastisch: ervaring en leren veranderen synapsen en netwerken, wat neuroplasticiteit wordt genoemd. Slaap, voeding, beweging en stress beïnvloeden functioneren en herstel. Ontwikkeling, veroudering en schade door letsel of aandoeningen kunnen de hersenwerking veranderen, met gevolgen voor geheugen, gedrag en autonomie. Behandeling en revalidatie richten zich op het optimaliseren van functionele uitkomsten.