Camouflering

Camouflering is het proces waarbij iets onopgemerkt of misleidend wordt waargenomen door te lijken op de achtergrond, te imiteren wat het niet is, of contouren te verstoren. Het speelt een rol in de natuur, in menselijk gebruik en in kunst en design. Camouflering kan plaatsvinden door kleur, patroon, textuur en gedrag.

In de biologie gebruiken dieren diverse camoufleringstechnieken om niet op te vallen voor roofdieren of prooi. Cryptische kleuren en patronen sluiten aan bij de omgeving; disruptieve patronen breken de vorm op; countershading maakt de bovenkant donkerder en de onderkant lichter. Masquerade nabootst voorwerpen of organismen zoals takken of bladeren. Dynamische camouflering komt voor bij octopussen en inktvissen, die snel van kleur en textuur kunnen veranderen via chromatoforen en andere huidlagen. Gedrag, zoals stil blijven staan of vlug van richting veranderen, versterkt de camouflage.

Mensen leren camouflering vooral kennen in militaire contexten: uitrusting, uniformen en camouflagenetten zijn ontworpen om in diverse omgevingen minder opvallend te zijn. Patronen variëren van natuurgerelateerde motieven tot digitale en multispectrumpatronen die zichtbaar en infrarood sensoren proberen te ontwijken. Camouflage-technieken vinden ook toepassing in jacht, veiligheid en veldonderzoek, waar men waarnemingsbias probeert te vermijden of misdirection mogelijk maakt. In design en kunst wordt camouflering ook onderzocht als esthetisch uitgangspunt en communicatiemiddel.

Historisch gezien vloeit camouflering voort uit natuurlijke selectie en werd in de 20e eeuw systematischer toegepast in oorlogvoering. Het vakgebied raakt aan optica, pigmentatie en perceptie, en blijft zich ontwikkelen met nieuwe materialen en technologieën zoals adaptieve en digitale camouflage.