taalverwerving

Taalverwerving is het proces waarbij mensen een taal op natuurlijke wijze verwerven, meestal de moedertaal van een kind. Bij taalverwerving ligt de nadruk op het verkrijgen van grammatica, woordenschat en pragmatischer vaardigheden door blootstelling aan en interactie in de taal, in tegenstelling tot expliciet taalleren.

Fasen en kenmerken van vroege taalontwikkeling omvatten doorgaans een prelinguale fase met huilen en brabbelen, gevolgd door vroeglinguale fasen waarin woorden en korte zinnen verschijnen, en uiteindelijk telegraphemische en meer complexe zinsbouw. Bij jonge kinderen gaat taalverwerving vaak gepaard met patroonherkenning, overgeneraliserende regels en geleidelijke verfijning van uitspraak en grammatica.

Belangrijke theoretische perspectieven zijn onder meer het behaviorisme, dat taal verwerven door imitatie en bekrachtiging; het nativisme, met de veronderstelling van aangeboren taalstructuren die universals en een taalverwervingsmechanisme mogelijk maken; en het interactionisme of sociaal-constructivistische denkkader, waarin taalverwerving mede tot stand komt via sociale interactie en zone van naaste ontwikkeling. Een recente, veelgeprezen benadering is de usage-based of emergentistische visie, die taalkundige regels ziet als resultaten van herhaald gebruik en probabilistische vormen.

Kernconcepten zijn onder meer input (begrijpelijke taaluitstroom), interlanguage (tussenstadium bij tweedetaalverwerving), comprehensible input en de kritieke-periode hypothese. Fossilisatie beschrijft hoe bepaalde fouten verankeren, ondanks verdere blootstelling.

Tweede-taalverwerving vertoont overeenkomst met L1, maar wordt beïnvloed door leeftijd, taaltransfer, motivatie en context. Praktische implicaties zijn onder meer vroeg blootstelling, rijke communicatieve interactie en schaduwings- en feedbackstrategieën in onderwijs en opvoeding.