runawaygedrag

Runawaygedrag verwijst naar het fenomeen waarbij een minderjarige of jongvolwassene zonder toestemming of toezicht vertrekt uit huis of een opvangvoorziening en langere tijd afwezig blijft. Het is een complex verschijnsel dat zowel individuele factoren als omgevingsomstandigheden weerspiegelt. Vaak gaat het om jongeren die zichzelf willen beschermen, grenzen willen aftasten of een oplossing zoeken voor onveilige of onhoudbare thuissituaties.

Het voorkomen van runawaygedrag is het meest bekend onder adolescenten en jongeren in kwetsbare gezinnen. Risicofactoren zijn onder meer familiekonflicten, mishandeling of verwaarlozing, armoede, instabiele huisvesting, psychische problemen en problemen met middelengebruik. Ook gebrek aan steun, slechte scholing en beperkte toegang tot mentale gezondheidszorg spelen een rol. Motivaties variëren van het zoeken naar veiligheid en autonomie tot het vermijden van conflict, het zoeken naar aandacht of het aangaan van een nieuw sociaal netwerk. In sommige gevallen gaat het gepaard met seksueel misbruik of uitbuiting.

De gevolgen kunnen ernstig zijn. Jongeren lopen risico’s zoals blootstelling aan geweld, gezondheidsproblemen, verslechtering van schul- en opvoedingsverhoudingen, en in sommige situaties misbruik of mensenhandel. Detectie en respons vragen om een gecoördineerde aanpak door jeugdzorg, politie, familie, hulpverleners en onderwijsinstellingen. Signalen kunnen plotselinge afwezigheid van school, het ontdekken van onverklaarbare adressen of vreemde berichten zijn.

Behandeling en preventie richten zich op crisisinterventie, het waarborgen van een veilige tijdelijk onderkomen en het opzetten van een terugkeervoorziening met follow-upondersteuning. Beschermende factoren zijn stabiele huisvesting, een betrouwbare ouder-kindrelatie, open communicatie, schoolbetrokkenheid en toegang tot geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg. In het beleid ligt nadruk op vroegtijdige signalering, veiligheid van de jongere en rechten van het kind. Zie ook: jeugdwelzijn, vermissing, jongerenhulpverlening.