resiliënt

Resiliënt is de eigenschap of toestand van een systeem of individu om terug te veren na een tegenslag of verstoring. In het Nederlands wordt vaak gesproken van veerkracht, maar resiliënt benadrukt ook het vermogen om zich aan te passen en op langere termijn functionerend te blijven. Resiliëntiteit is een proces dat zowel veerkracht als flexibiliteit omvat: het vermogen om schokken op te vangen, zich aan omstandigheden aan te passen en weer vooruit te gaan.

Oorsprong en gebruik: de term is afgeleid van het Latijnse resilire (terugspringen). In de wetenschap wordt resiliënt toegepast in psychologie, sociologie, ecologie en bouw- en organisatiekunde. Het kan slaan op mensen, gemeenschappen, ecosystemen en infrastructuren die na een crisis weer in balans komen, of zelfs verbeteren.

Toepassingen en voorbeelden: bij mensen verwijst resiliëntie naar copingstrategieën, sociaal netwerk, en het vermogen om stress te verwerken. Voor steden en regio's betekent het investeren in veerkracht: voorbereid zijn, snelle herstart, redundantie en adaptief beheer. In ecosystemen beschrijven onderzoekers hoe systemen weer herstellen na verstoring, zoals brand, overstroming of ziekten.

Meting en debat: resiliëntie is een multidimensionaal concept. Er bestaan verschillende meetinstrumenten en indicatoren, maar geen uniforme maatstaf. Sommigen benadrukken dat resiliëntie niet alleen gaat om terugkeer naar de oorspronkelijke toestand, maar om transformatie en verbetering onder druk. Critici waarschuwen dat overmatig nadruk op veerkracht structurele oorzaken kan verbergen.

Zie ook: veerkracht; adaptieve capaciteit; rampenbeheer; duurzaamheid.