marktverdeling

Marktverdeling is een term uit de mededingingswetgeving en economie die verwijst naar afspraken of praktijken tussen ondernemingen om de markten waarin zij actief zijn onderling te verdelen. Dit kan bestaan uit horizontale afspraken tussen concurrenten waarbij partijen geografische gebieden, klantgroepen of productlijnen aan elkaar toewijzen, of over tijdstippen van verkoop. Doel is vaak om concurrentie te beperken en marktmacht te consolideren, wat nadelige effecten voor consumenten en concurrentie kan hebben.

Geografische verdeling, klantsegmentering en product- of tijdsverdeling zijn gangbare vormen. Voorbeelden zijn afspraken over wie in welk land of regio verkoopt, welke klanten of afzetkanalen door welk bedrijf bediend worden, welke productgroepen door welke leverancier geleverd worden, of in welke perioden bepaalde partijen actief zijn in een markt. Zulke afspraken beperken concurrentie doordat zij marktmacht toewijzen en prijsdruk verminderen.

Juridisch kader: in de Europese Unie is marktverdeling verboden onder artikel 101, lid 1 VWEU (voormalig artikel 81 EVH/Wev). Het is een van de klassieke restricties op mededinging en wordt in beginsel per se verboden; artikel 101, lid 3 VWEU kan in bepaalde gevallen een uitzondering toestaan als er voldoende aantoonbare consumentenvoordelen zijn. In de Verenigde Staten wordt marktverdeling beschouwd als een per se onwettige praktijk onder de Sherman Act. Handhaving ligt bij de Europese Commissie, nationale mededingingsautoriteiten en rechterlijke instanties, met mogelijke boetes, schikkingen en schadeclaims. Leniencyprogramma’s kunnen de betrokken partijen aansporen minder cruciale informatie prijs te geven.

Verschil met marktsegmentatie: marktverdeling als juridisch begrip verwijst naar verboden afspraken tussen concurrenten, terwijl marktsegmentatie in marketing en bedrijfsstrategie een legitieme benadering is om consumentengroepen beter te bedienen zonder afspraken met concurrenten. Marktverdeling beperkt doorgaans de keuze en efficiëntie ten gunste van de betrokken bedrijven.