koolhydraatbeperking

Koolhydraatbeperking is een verzamelterm voor dieetpatronen die de inname van koolhydraten aanzienlijk verminderen, doorgaans ten gunste van eiwitten en vetten. Het doel is vaak gewichtsverlies en verbetering van bloedsuiker- en lipidenwaarden. Er bestaan verschillende vormen, variërend van laag-koolhydraat dietten tot extreem laag-koolhydraat of ketogeen diëet. Een laag-koolhydraat dieet omvat meestal circa 50 tot 130 gram koolhydraten per dag; een ketogeen dieet streeft naar minder dan ongeveer 50 gram koolhydraten per dag en gaat vaak gepaard met ketose.

Mechanismen: minder koolhydraten leiden tot lagere insulinespiegels en minder schommelingen in de bloedglucose. Bij ketogene diëten ontstaan ketonen als alternatieve brandstof. Verzadiging kan toenemen, wat de totale calorie-inname verlaagt en gewichtsverlies kan ondersteunen. Bij sommige mensen kan de glykemische controle verbeteren, met name bij type 2 diabetes.

Toepassingsgebieden: koolhydraatbeperking wordt toegepast voor gewichtsverlies en bij metabool syndroom; bij sommige mensen met type 2 diabetes kan het de HbA1c en bloedglucosewaarden verbeteren onder medische begeleiding. Een ketogeen dieet wordt ook toegepast bij epilepsie onder gespecialiseerde supervisie.

Effecten en bewijs: op korte termijn is vaak sneller gewichtsverlies zichtbaar; op lange termijn zijn resultaten vergelijkbaar met andere caloriebeperkende diëten. Fettprofiel kan verbeteren, vooral triglyceriden en HDL-cholesterol, maar LDL-cholesterol kan bij sommigen stijgen. Resultaten variëren en langdurige adherence is een belangrijke factor.

Veiligheid en beperkingen: niet voor iedereen geschikt; risico op nutritionele tekorten bij onvolledig geblanceerde vormen; mogelijke maag-darmklachten en “keto-griep” bij aanvang; bij nieraandoeningen, leverziekten of zwangerschap vereist medisch toezicht.