efficiënt

Efficiënt is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat betekent: doeltreffend in het gebruik van middelen. Een proces, apparaat of persoon is efficiënt wanneer het gewenste resultaat wordt bereikt met zo min mogelijk tijd, geld of energie. Efficiency draait dus om de verhouding tussen output en input. Het begrip is verwant aan productiviteit, maar verschilt van doeltreffendheid, dat vooral naar het bereiken van het juiste resultaat verwijst.

Etymologie: het woord is afgeleid van het Latijnse efficere, “tot stand brengen”, via Franse en Engelse vormen zoals efficient/efficient. In het Nederlands werd het uiteindelijk gespeld als efficiënt. Het woord beklemtoont het idee van tongen en middelen zo slim mogelijk gebruiken.

Gebruik en vormen: als bijvoeglijk naamwoord: “een efficiënte werkwijze”; als bijwoord wordt vaak dezelfde vorm gebruikt in zinnen als “efficiënt werken”. De zelfstandig naamwoordvorm is efficiëntie. In samengestelde termen spreekt men vaak van kosten- of energie-efficiëntie, zoals kostenefficiënt of energie-efficiënt.

Toepassingsgebieden: efficiëntie speelt een centrale rol in bedrijfsvoering, productie, logistiek en kwaliteitszorg. In informatica en wiskunde gaat het om algoritmische efficiëntie (snelle en resourcezuinige berekeningen). In energiebeheer en milieubeheer verwijst men naar energiefaciliteiten en gebouwen met hoge energetische efficiëntie.

Overwegingen: een focus op efficiëntie kan ten koste gaan van andere waarden zoals robuustheid, veiligheid of kwaliteit. Soms vereist een evenwicht tussen efficiëntie en effectiviteit of veerkracht, afhankelijk van context en risicomanagement.