doorverteld

Doorverteld is een Nederlandse term die aangeeft dat informatie, een verhaal of een boodschap mondeling is doorgegeven van persoon tot persoon. Het kan verwijzen naar wat mensen hebben verteld aan iemand anders, in tegenstelling tot wat schriftelijk is vastgelegd. De uitdrukking wordt vaak gebruikt om aan te geven dat iets in menselijke herinnering is doorgegeven, niet in een officiële of gedocumenteerde vorm.

De samenstelling komt van door- (via, langs) en vertellen (om te vertellen). Doorverteld is de voltooide deelwoordvorm en wordt functiewoordelijk gebruikt om aan te geven dat iets het gevolg is van tellingen die in het verleden hebben plaatsgevonden. In zinnen wordt het meestal ingezet als bijvoeglijk naamwoord of als werkwoordsvorm in passieve zinnen, bijvoorbeeld: het verhaal werd doorverteld.

In literatuur en folklore verwijst doorvertelde informatie vaak naar mondeling doorgegeven verhalen, legendes, mythen en familievertellingen. Deze mondelinge traditie kan elementen veranderen naarmate ze opnieuw worden verteld, waardoor regionale variaties en gemeenschapsidentiteiten zich kunnen ontwikkelen. Doorvertelde verhalen geven vaak inzicht in normen, waarden en geschiedenis van een gemeenschap, maar ze brengen ook kans op vervorming met zich mee.

Praktisch gezien is de betrouwbaarheid van doorvertelde informatie doorgaans vatbaar voor herziening of embellishment. Oudere bronnen kunnen details verliezen of wijzigen bij elke overdracht, wat zowel kenmerken als risico’s van mondelinge traditie oplevert. In onderzoek en cultuurkritiek wordt aandacht besteed aan hoe doorvertelde verhalen zowel culturele rijkdom als potten van misverstanden kunnen bevatten.

Zie ook: oral history, folklore, mondelinge traditie, legende, gerucht.