antidiarreemmiddelen

Antidiarreemiddelen is een verzamelnaam voor medicijnen die diarree behandelen of de symptomen ervan verminderen. Ze worden ingezet bij milde tot matige diarree en dienen meestal als aanvulling op vochttoediening en voeding. Bij diarree met hoge koorts, bloed in de ontlasting of tekenen van uitdroging is medische evaluatie belangrijk en kan het gebruik van deze middelen worden afgeraden.

De werkingsmechanismen variëren per middel. Opioïde anti-diarreëersmiddelen zoals loperamide en, in sommige landen, diphenoxylate met atropine, verhogen de darmenreceptorenactiviteit waardoor de darmmotiliteit afneemt en de stoelgang geconcentreerder wordt. Loperamide heeft doorgaans minimale systeemische werking. Bismuth subsalicylaat werkt antisecretoir en heeft ook antimicrobiële eigenschappen; het kan de mucosale coating verbeteren en minder vloeibare ontlasting geven. Kaolin-pectine en andere adsorberende middelen vangen water en toxines in de darm op en verminderen daarmee de diarrhealiteit, hoewel ze vaak minder effectief zijn dan de farmacologische opties.

Toepassing en voorzichtigheid: deze middelen zijn bedoeld als symptoombehandeling bij volwassenen en kinderen met milde diarree. Belangrijke aandachtspunten zijn onder meer afzien van gebruik bij vermoeden van invasieve of toxische diarree (bijvoorbeeld bij hoge koorts, hevige buikpijn, of bloed bij de ontlasting), en bij ernstige uitdroging; in dergelijke gevallen moet directe medische zorg worden gezocht. Bij kinderen gelden extra voorzichtigheid en vaak aanvullende instructies, vooral bij jonge kinderen en bij tijdelijke gebruik tijdens reizen.

Veelgebruikte voorbeelden zijn loperamide (bijv. Imodium), diphenoxylate met atropine, en bismuth subsalicylaat (bijv. Pepto-Bismol). Rehydratie blijft de basisbehandeling en anti-diarreemiddelen dienen als aanvullende maatregel.