systeemische

Systeemische is een bijvoeglijk naamwoord dat aangeeft dat iets betrekking heeft op een systeem, of op de relaties en patronen die bestaan tussen de onderdelen van een systeem. De term is afgeleid van systeem en wordt in meerdere disciplines gebruikt om een holistische of relationele kijk te benadrukken in plaats van een focus op afzonderlijke onderdelen.

In de geneeskunde wordt systeemisch gebruikt om te verwijzen naar aandoeningen die het hele lichaam raken of meerdere organen tegelijk beïnvloeden, zoals systemische lupus erythematosus of systemische ontstekingsprocessen. Ook spreekt men van systemische therapie, wat behandelingen betreft die het hele organisme beïnvloeden (bijv. chemotherapie, immunotherapie).

In de psychologie en psychotherapie verwijst de systeemische benadering naar therapie die de interacties binnen een relationeel systeem centraal stelt, zoals het gezin of een koppel. Kenmerkend zijn aandacht voor feedbacklussen, patronen en de dynamiek tussen gezinsleden, in tegenstelling tot uitsluitend individuele oorzaken. Systemische therapie omvat verschillende stromingen, zoals systeemgerichte therapie en familiegerichte therapie.

In sociologie, organisatiewetenschappen en management wordt systemisch gedacht in termen van systemen en netwerken. Een systemische benadering bekijkt sturen, organisatiestructuren, processen en context als een geheel, waarin veranderingen in een onderdeel effect hebben op het hele systeem. Systemisch denken is ook gangbaar in ecologie en biologie bij het beschrijven van processen die het hele organisme of ecosystemen aangaan.

Let op het verschil met 'systematisch', wat duidt op een methodische, stapsgewijze aanpak, terwijl 'systeemisch' verwijst naar het systeem als geheel en procesuele relaties binnen dat geheel.