systeemisch

Systeemisch is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat aangeeft dat iets betrekking heeft op een systeem en vaak op het geheel, niet alleen op een onderdeel. Het is afgeleid van systeem en het achtervoegsel -isch.

In de geneeskunde en biologie wordt systeemisch veel gebruikt voor aandoeningen of behandelingen die het hele lichaam aangrijpen. Een systemische ziekte verspreidt zich meestal door het hele organisme. Systemische toediening of systemische therapie verwijst naar behandelingen die via de bloedbaan of weefsels wijd verspreid werken in plaats van lokaal toegepast te zijn.

In de landbouw en farmacie spreekt men ook over systemische bestrijdingsmiddelen, die door planten of andere organismen worden opgenomen en zich door het hele systeem verspreiden.

In de sociale wetenschappen en organisaties verwijst systeemdenken en systeemische therapie naar een kijk op patronen van interactie binnen een systeem, zoals een gezin, team of organisatie. Hierbij ligt de focus op relaties, feedbackloops en de context waarin individuen handelen, in plaats van op isolatie van een persoon.

Systemisch denken wordt ook toegepast in de ecologie en economie om gezamenlijke systeemverbanden en afhankelijkheden te begrijpen.