Vervalproducten

Vervalproducten zijn chemische verbindingen die ontstaan wanneer een stof afbreekt onder invloed van chemische, fysieke of biologische processen. Ze kunnen tijdens opslag, verwerking, metabolisme of in het milieu ontstaan en kunnen qua stabiliteit en toxiciteit sterk verschillen van de oorspronkelijke stof. De aard en hoeveelheid van vervalproducten hangen af van factoren zoals temperatuur, pH, licht, zuurstof en microbiële activiteit.

Vervalmechanismen omvatten hydrolyse, oxidatie, fotolyse, reductie, isomerisatie en enzymatische afbraak. De specifieke vervalproducten bepalen mede hoe lang een stof actief blijft en welke risico’s ze kunnen opleveren.

In de farmaceutische industrie worden vervalproducten vaak degradants genoemd. Regelgeving vereist dat stabiliteitsstudies en kwaliteitssystemen toelaten om bekende degradants te identificeren, kwantificeren en evalueren op toxiteit en gevaren. Grenswaarden en testprocedures variëren per stof.

In voedsel en diervoeding kunnen vervalproducten ontstaan tijdens verwerking en opslag. Sommige afbraakproducten hebben weinig effect op veiligheid of smaak, anderen kunnen toxisch zijn of de kwaliteit beïnvloeden. Voorbeelden zijn producten gevormd bij oxidatie of Maillard-reacties, die aandacht vragen bij voedselveiligheid en houdbaarheid.

In milieu- en landbouwcontext kunnen afbraakproducten van verontreinigende stoffen hardernekkiger of mobieler zijn dan de oorspronkelijke stof. Milieuonderzoek kijkt naar zowel de chemische stof als zijn vervalproducten bij risicobeoordelingen.

Detectie en analyse van vervalproducten gebeurt vaak met chromatografische technieken zoals HPLC of GC-MS en met massaspectrometrie voor identificatie. Begrip van vervalkinetiek is belangrijk voor veiligheid, kwaliteit en milieu.