Milieuonderzoek

Milieuonderzoek is een systematische verkenning van de omgeving waarin een persoon of gezin leeft, met als doel besluitvorming in wortelwerk, jeugdzorg, welzijn en gerelateerde vakgebieden te ondersteunen. In de Nederlandse praktijk verwijst milieuonderzoek naar een gestructureerde beoordeling van de sociale, economische en psychosociale context rondom iemand, om risicofactoren, behoeften en beschermende factoren te identificeren.

De reikwijdte omvat onder meer huisvesting en leefomstandigheden, financiële situatie, gezinssamenstelling en gezinsrelaties, school- en zorgparticipatie, sociale netwerken, toegang tot hulpdiensten, buurtveiligheid, culturele en taalfactoren, en mogelijke stressoren zoals huishoudelijk geweld, verslaving of werkloosheid. Het doel is inzicht te krijgen in factoren die gedrag, ontwikkeling en welzijn beïnvloeden en om combinatie van ondersteuning en bescherming te bepalen.

Procedureel kan milieuonderzoek bestaan uit intakegesprekken, huisbezoeken, observaties, het inzien van dossiers en overleg met professionals zoals leraren, zorgverleners en hulpverleners. Er worden vaak gestandaardiseerde instrumenten of richtlijnen gebruikt om de beoordeling consistent te houden. Privacy en geïnformeerde toestemming zijn essentieel, en het onderzoek staat onder professionele en ethische kaders.

Resultaat is doorgaans een schriftelijk verslag met bevindingen en aanbevelingen voor interventies, doorverwijzingen, veiligheidsplannen of vervolgonderzoek. Het helpt bij beslissingen over hulpverlening, opvoedondersteuning, meldingen aan autoriteiten of contact met maatschappelijke instanties. Milieuonderzoek is gericht op ondersteuning en empowerment en onderscheidt zich van milieuwetenschappen door zijn focus op de menselijke omgeving en welzijn.