Speekselvloed

Speekselvloed is het onvrijwillig of overmatig verliezen van speeksel uit de mond. Het kan optreden door een combinatie van verhoogde speekselsecretie en een verminderde mogelijkheid om speeksel tijdig door te slikken of af te sluiten. Normaal gesproken produceren de speekselklieren continu speeksel, en kunnen mensen dit slikken of ophoesten. Bij speekselvloed is de balans verstoord, wat dagelijks functioneren kan beïnvloeden en kan leiden tot huidirritatie, mislukte mondhygiëne of verslechterde ademhaling.

Oorzaken kunnen in twee categorieën worden onderverdeeld: verhoogde productie (hypersecretie) en verminderde clearing of slikken. Fysiologisch komt speekselvloed voor bij jonge kinderen tijdens tandontwikkeling. Neurologische aandoeningen zoals Parkinson-ziekte, cerebral palsy, beroerte en andere hersenfunctiestoornissen kunnen slikproblemen en slechte mondcontrole veroorzaken. Medicijnen, waaronder sommige antipsychotica zoals clozapine, kunnen sialorree veroorzaken. Andere oorzaken zijn ontstekingen of infecties in de mond, gebitsproblemen, reflux, of chronische mondademhaling.

Diagnose is meestal klinisch gebaseerd op aanwezigheid en ernst, met aandacht voor de impact op ademhaling, voeding en huid. Bij ernstige gevallen kunnen aanvullende onderzoeken nodig zijn, zoals slikonderzoek (videofluoroscopie of FEES), evaluatie door logopedie of orofaciale therapie, en meting van speekselproductie (sialometrie) in specifieke situaties.

Behandeling richt zich op de onderliggende oorzaak en de ernst van de symptomen. Conservatieve maatregelen omvatten mondhygiëne, slik- en spraaktherapie en ademhalingsondersteuning waar nodig. Medicamenteuze opties zijn onder meer anticholinergica (bijv. glycopyrronium) om de speekselproductie te verminderen, met mogelijke bijwerkingen zoals droge mond. Botulinetoxine-injecties in de speekselklieren kunnen de productie tijdelijk verlagen. In refractaire gevallen kunnen chirurgische verwijdering of either duct-ligation van speekselklieren overwogen worden. Regelmatige follow-up is belangrijk om behandeling aan te passen aan veranderende behoeften.