Securitisaties

Securitisaties zijn financiële instrumenten waarbij een bank of kredietverstrekker een portefeuille van leningen of vorderingen samenvoegt en deze overdraagt aan een speciale rechtspersoon, meestal een spv (special purpose vehicle). De SPV geeft vervolgens effecten uit aan beleggers, die worden terugbetaald uit de kasstromen van de onderliggende activa. Door de structuur worden risico en rendement verdeeld over verschillende klassen, vaak aangeduid als tranches, met variërende prioriteit en zekerheid.

Proces en structuur ontwikkelen zich langs een vaste lijn. De activa worden verequipeerd of “true sale” naar de SPV overgedragen, zodat de activa losstaan van de originator. De SPV uitgegeven effecten aan beleggers, terwijl de betalingsstroom uit de activa naar de beleggers loopt. Servicing en beheer blijven vaak deels bij de oorspronkelijke kredietverstrekker. Aan de voor- en nadelen van elke tranche bestaan verwachtingen over rendement en bescherming bij wanbetaling. Daarnaast kunnen credit enhancements en reservefondsen risico’s afdekken.

Geschiedenis en regulering. Securitisaties kregen ingang in de Verenigde Staten in de decennia voor en na de jaren zestig en scheidden activa van de balans door middel van SPV’s, wat bijdroeg aan zowel liquiditeit als complexiteit. Ze speelden een cruciale rol tijdens de financiële crisis van 2007–2008, wat leidde tot strengere regels voor risicobehoud en transparantie. In de Europese Unie is sindsdien regelgeving ontwikkeld rond eenvoudige, transparante en gestandaardiseerde (STS) securitisaties, met regels voor risicobehoud door de oorsprong, vereisten voor transparantie en toezicht.

Toepassing en overwegingen. Securitisaties worden gebruikt om liquiditeit te vergroten en kredietrisico te verspreiden, vooral door banken en investeringsinstellingen. Ze brengen echter complexiteit en potentieel minder zichtbare blootstellingen met zich mee, waardoor due diligence en toezicht essentieel blijven. Synthetic securitisaties, waarbij risico’s worden overgedragen via afgeleide instrumenten, vormen een aanvullende, vaak controversiële variant.