Plantensterolen

Plantensterolen, ook wel fytosterolen en fytostanolen genoemd, vormen een groep plantaardige sterolen die structureel op cholesterol lijken. Ze komen van nature voor in vele planten, vooral zaden, noten, granen en oliën, en komen via voeding in het dieet terecht. Daarnaast worden ze in de voedingsindustrie toegevoegd aan producten zoals margarine en yoghurt om hun cholesterolverlagende werking te versterken.

De belangrijkste functie van plantensterolen is het verminderen van de intestinal cholesterolabsorptie. Ze concurreren met cholesterol bij opname in de dunne darm via dezelfde transporteiwitten, waardoor minder cholesterol uit de voeding wordt opgenomen. Bij regelmatige inname kan de LDL-cholesterolconcentratie in het bloed afnemen, meestal met ongeveer 5 tot 15 procent bij een dagelijkse inname van circa 1,5 tot 3 gram.

Voedingsbronnen zijn onder meer plantaardige oliën, noten, zaden en volle granen; veelvoorkomende voeding bevat echter relatief kleine hoeveelheden. Voor een doelmatige LDL-verlaging worden vaak producten met toegevoegde plantensterolen gebruikt, die doorgaans 1,5–3 gram per dag leveren.

Veiligheid en overwegingen: plantensterolen zijn over het algemeen veilig voor volwassenen, maar hoge innames kunnen de absorptie van carotenoïden en andere vetoplosbare vitamines verminderen en leiden tot milde klachten zoals gastro-intestinale ongemakken. Mensen met sitosterolemie moeten deze stof vermijden. Ze kunnen aspecten van cholesterolbeheer ondersteunen, maar worden meestal gezien als aanvulling op een gezonde voeding en, indien nodig, medicatie in overleg met een arts.