Pijnverlaging

Pijnverlaging is het geheel van middelen en strategieën gericht op het verminderen van ervaren pijn. Het doel is vaak het verbeteren van functioneren en kwaliteit van leven, niet altijd het volledig verdwijnen van pijn. Pijn kan acuut of chronisch zijn, nociceptief of neuropathisch, en de behandelkeuzes hangen af van de aard, duur en oorzaak van de pijn.

Medicamenteuze aanpak omvat meestal eerst niet-opioïde pijnstillers zoals paracetamol en NSAID’s (bijvoorbeeld ibuprofen of naproxen). Bij onvoldoende werking kunnen aanvullende middelen worden ingezet, waaronder zwakkere en sterkere opioïden onder nauw medisch toezicht, en adjuvante medicijnen zoals antidepressiva of anticonvulsiva die zenuwpijn kunnen verlichten. Lokale anesthetica en topische middelen kunnen wisselend effectief zijn. Behandeling dient vaak gepersonaliseerd te zijn en rekening te houden met bijwerkingen en interacties.

Niet-medicamenteuze opties zijn onder meer fysiotherapie, beweging, gewicht- en slaapmanagement, en cognitieve gedragstherapie of mindfulness om copingstrategieën te verbeteren. Behandeling kan ook bestaan uit warmte- of koude-toepassingen, en soms acupunctuur. Interventies zoals zenuwstimulatie, blokkades of epidurale injecties komen voor bij specifieke aandoeningen en pijnlocaties.

Veiligheid en verantwoording staan centraal: het gebruik van opioïden vraagt zorgvuldige dosering, monitoring op bijwerkingen en mogelijkheid van afhankelijkheid. Een multidisciplinaire aanpak, waarbij patiënt en zorgverleners samen een behandelplan opstellen en evalueren, is aanbevolen. Bij elke pijnklacht geldt: behandeling is vaak maatwerk met als uitgangspunt zo veel mogelijk functioneren en zo min mogelijk bijwerkingen.