Ontwerpopleiding

Ontwerpopleiding is een verzamelterm voor formeel onderwijs en vorming op het gebied van ontwerp. Het omvat opleidingen die designdenken en creatieve probleemoplossing ontwikkelen en varieert van mbo-niveau tot universitair onderwijs. In de Nederlandse en Vlaamse context worden ontwerpopleidingen doorgaans aangeboden door hogescholen (universiteiten van toegepaste wetenschappen) en kunst- en designopleidingen, vaak met specialisaties in product-, grafisch-, ruimtelijk- of digitale design.

Het curriculum is doorgaans projectgericht en studio-gebaseerd. Studenten werken aan praktijkopdrachten, nemen deel aan critiques en bouwen een portfolio op. Belangrijke bouwstenen zijn onderzoeksmethoden, materialenkennis, prototyping, digitale ontwerptools (bijv. CAD, 3D-modelleren, grafische software), en thema's als duurzaamheid, menselijke gebruiker en ethiek. Samenwerking over disciplines heen en samenwerking met de industrie staan vaak centraal.

Opleidingsniveaus variëren: mbo-opleidingen duren meestal 2 tot 4 jaar en leiden tot een diploma in design; hbo-bacheloropleidingen duren doorgaans 3 tot 4 jaar en resulteren in een Bachelor of Design of een gelijkwaardige graad; universitaire masters duren meestal 1 tot 2 jaar. Sommige programma's bieden geïntegreerde bachelor-mastertrajecten of duale leerwegen.

Veelvoorkomende specialisaties zijn onder meer productontwerp, grafisch ontwerp, industrieel ontwerp, interieurontwerp, modeontwerp, interactief ontwerp en service design. Stage- of co-opplekken komen vaak voor, wat verbinding met bedrijven en onderzoeksinstellingen stimuleert en de overgang naar werk vergemakkelijkt.

Afgestudeerden vinden werk als ontwerpers, designadviseurs, onderzoekers of docenten, en kunnen verder studeren in onderzoeks- of kunstenprogramma's. Kwaliteitswaarborging en accreditatie van opleidingen in Nederland vindt doorgaans plaats via de NVAO.