Meetwaarde

Meetwaarde is het numerieke resultaat van een meting voor een bepaalde fysische grootheid. Het komt voort uit een meetinstrument of waarneming en geeft aan welke waarde de grootheid heeft op het moment van de meting, bijvoorbeeld een lengte van 2,003 meter of een temperatuur van 22,5 graden Celsius. Een meetwaarde is altijd afhankelijk van de meetomstandigheden en de gebruikte methode.

De meetwaarde is een schatting van de ware waarde. De ware waarde zelf is doorgaans onbekend, waardoor de relatie vaak wordt weergegeven als ware waarde ≈ meetwaarde ± meetfout. Meetfouten bestaan uit systematische fouten (bias), die de meetwaarde in één richting kunnen beïnvloeden, en willekeurige fouten, die leiden tot spreiding bij herhaalde metingen. De combinatie van deze fouten bepaalt de betrouwbaarheid van de meetwaarde.

Bij wetenschappelijke en industriële metingen wordt meestal gesproken over meetonzekerheid. De onzekerheid geeft een maat voor de mogelijke afwijking van de meetwaarde van de ware waarde. Onafhankelijke bronnen zoals instrumentfout, bemonstering, omgeving en menselijke factoren dragen bij aan de totaliteit van de onzekerheid. Metrologische metingen streven naar traceerbaarheid: de meetwaarde kan teruggevoerd worden naar erkende referenties via een keten van kalibraties en standaarden. Kalibratie en onderhoud van instrumenten zijn daarom essentieel om de kwaliteit van meetresultaten te waarborgen.

In kwaliteitsbeheer worden meetwaarden beoordeeld tegen toleranties of specificaties. Wanneer de meetwaarde buiten deze grenzen valt, kan afkeur, hermeting of aanpassing nodig zijn. Bij meerdere metingen kan de combinatie van resultaten leiden tot een betere schatting van de ware waarde en een kleinere totale onzekerheid.

Zie ook: metrologie, meetonzekerheid, traceerbaarheid, kalibratie.