Kerninstallaties

Kerninstallaties is een verzamelnaam voor installaties die kernenergie gebruiken of die omgaan met kernbrandstoffen en andere radioactieve materialen. Ze vallen onder nucleaire veiligheid en stralingsbescherming en zijn onderworpen aan strikte vergunningen, toezicht en aansprakelijkheid. Tot de belangrijkste categorieën behoren kerncentrales die elektriciteit opwekken, onderzoeksreactoren die voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs worden gebruikt, en faciliteiten voor de fabricage, verrijking, verwerking, opslag en verwijdering van kernbrandstoffen en kernafval. Ook installaties die radiologische bronnen voor medische, industriële of wetenschappelijke toepassingen gebruiken, maar in beperkte mate, kunnen onder deze term vallen wanneer zij grootschalige kerngerelateerde activiteiten verrichten.

In de meeste landen wordt het toezicht op kerninstallaties uitgevoerd door een nationale nucleaire veiligheidsautoriteit. In Nederland is dit de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS), verantwoordelijk voor vergunningverlening, inspectie en handhaving. Daarnaast spelen internationale kaders een rol, zoals de Euratom-richtlijnen en IAEA-voorschriften, die nationaal toezicht beïnvloeden en bevorderen.

Veiligheid en milieu staan centraal in de bedrijfsvoering van kerninstallaties. Doeleinden zijn onder meer het voorkomen van stralingsblootstelling, beperking van chemische en thermische risico’s, en het beschermen van mens en milieu tegen mogelijke incidenten. Plannen voor noodvoorbereiding, monitoring van omgevingsradionucliden en robuuste ontwerp- en veiligheidsnormen zijn standaardonderdelen van de operationele praktijk.

Na beëindiging van een kerninstallatie volgt ontmanteling en lange termijn afvalbeheer. Dit omvat de verwijdering of repatriëring van resterende materialen, sanering van het terrein en de ontwikkeling van beheerplannen voor hoogradioactief afval, vaak onder langdurig toezicht en financieringsregelingen.