Kennisconstructie

Kennisconstructie verwijst naar het proces waarbij individuen betekenis geven aan ervaringen en ideeën door actieve interpretatie en toetsing van nieuwe informatie aan bestaande opvattingen. In de leerpsychologie wordt leren gezien als reconstrueren van eigen begrip in plaats van passief kopiëren van feiten. Kennis wordt beschouwd als constructie, contextafhankelijk en veranderlijk.

De belangrijkste theoretische invalshoeken zijn Piagets constructivisme, dat leren laat ontstaan door assimilatie en accommodatie, en Vygotsky’s sociaal-constructivisme, waarin leren plaatsvindt in sociale interactie en binnen de zone van naaste ontwikkeling met scaffolding. Cultuur, taal en praktijk vormen mede de manier waarop mensen betekenis geven aan kennis.

Kernprincipes: kennis wordt door de lerende opgebouwd, is contextueel en voorlopig, en ontstaat door interactie, reflectie en dialoog. De docent faciliteert leeromgevingen met uitdagende opdrachten, authenticiteit en samenwerking, en biedt begeleiding bij het verkennen en evalueren van ideeën. Assessment richt zich op begrip en proces, niet uitsluitend op eindresultaat.

Praktijkvertalingen zijn onder meer probleembased en inquiry-based learning, projectwerk en coöperatieve leerteams. Authentic assessment en het gebruik van realistische contexten helpen verbindingen te leggen tussen theorie en praktijk. Digitale tools kunnen leeractiviteiten ondersteunen, maar vereisen zorgvuldige didactische afstemming.

Kritieken benadrukken dat sommige constructivistische benaderingen te weinig expliciete basiskennis waarborgen en dat zonder voldoende begeleiding misinterpretaties kunnen ontstaan. Een evenwicht tussen autonomie en structuur, en afstemming op leerdoelen en beoordelingskaders, is essentieel in het onderwijsontwerp.