Communicatiegedrag

Communicatiegedrag verwijst naar het gedrag rondom communicatie: hoe mensen boodschappen verzenden, interpreteren en reageren, zowel verbaal als non-verbaal. Het omvat de intentie, houding en percepties die de communicatie sturen en wordt beïnvloed door de context en de relatie tussen zender en ontvanger.

Belangrijke componenten zijn zender en ontvanger, boodschap, kanaal, feedback en ruis. Non-verbale signalen zoals houding, gezichtsuitdrukking en intonatie spelen een cruciale rol. Het gebied onderscheidt interpersoonlijke communicatie, organisatorische communicatie en massacommunicatie.

Verschillende factoren beïnvloeden communicatiegedrag, waaronder cultuur en taal, persoonlijkheid en emoties, macht en sociale normen, evenals de situatie zoals tijdsdruk en cognitieve belasting. De mate waarin feedback wordt ontvangen en gegeven beïnvloedt de effectiviteit.

Modellen: het transactionele model ziet communicatie als een wederzijdse uitwisseling waarbij zender en ontvanger voortdurend coderen en decoderen, met feedback als kern. Het communicatieproces kan ook verstoringen of ruis bevatten die de interpretatie beïnvloeden.

Uitkomsten: effectief communicatiegedrag draagt bij aan duidelijke boodschappen, betere samenwerking en tevredenheid, terwijl slecht afgestemd gedrag conflicten kan veroorzaken. Onderzoek gebruikt observatie, self-report, coding van interacties en sociale netwerkanalyse om gedrag te meten.

Toepassingen: in organisaties voor leiderschap en teamwork, in onderwijs en zorg voor patiëntcommunicatie en naleving, en in interculturele settings om misverstanden te verminderen.

Onderwerpen zoals ethiek, privacy en culturele sensitiviteit zijn relevant bij het bestuderen en toepassen van communicatiegedrag, net als de ontwikkelingen in digitale communicatie en sociale media, waarin nieuw gedrag kan ontstaan.