CRTMonitoren

CRTmonitoren zijn beeldschermen die werken met een kathode-raytubes (CRT). In een color CRT wordt een elektronenbundel door een elektronenkanon uitgezonden en gericht op een fosforlaag aan de binnenkant van de buis. Drie elektronenstralen (rood, groen en blauw) laten op verschillende plekken fosfor oplichten, waardoor een kleurbeeld ontstaat. Een shadow mask of een aperture grille zorgt voor de juiste positionering van de beeldpunten. Het beeld wordt opgebouwd via rastermatige scanning: de bundel wordt horizontaal en vervolgens verticaal over het scherm geleid, terwijl het analoge signaal de helderheid van elke kleur bepaalt.

Kenmerkend voor CRT’s is de analoge signaalverwerking, snelle respons en doorgaans brede kijkhoeken. De meeste modellen hadden een beeldverhouding van 4:3 en waren verkrijgbaar in diagonaalgroottes van ongeveer 15 tot 21 inch. De resolutie kon variëren van VGA-niveaus tot hoger, waarbij dot pitch en fosfortype de scherpte en kleurweergave beïnvloeden. Verfrissingsfrequenties variëren meestal tussen circa 60 en 85 Hz, met gaminggerichte modellen die bij lagere resoluties hogere snelheden konden halen.

Aansluitingen verlopen meestal via analoog RGB (VGA, 15-polig D-Sub). Oudere modellen boden aanvullende video-ingangen zoals S-video of composite; moderne interfaces zoals HDMI bestaan zelden. CRT’s vereisen afstemming van geometrie, kalibratie van kleur en regelmatig onderhoud, waaronder degaussing bij opstart en het controleren van de afstelling van deflectie en schermpositie. Schade door burn-in of verouderde fosfor en verminderde helderheid is mogelijk bij langdurig gebruik.

Met de opkomst van LCD-, LED- en OLED-schermen zijn CRT-monitoren grotendeels vervangen in commerciële toepassingen, maar ze blijven in gebruik bij retrocomputing, arcades en sommige professionele workflows waar snelle respons en kleurprecisie nog steeds gewaardeerd worden. Recycling is belangrijk vanwege lood en overige materialen.