Borstafwijkingen

Borstafwijkingen verwijzen naar veranderingen in borstweefsel of borstvorm die kunnen variëren van goedaardig tot malign. De borst bestaat uit klierweefsel, kanalen en bindweefsel en wordt beïnvloed door hormonale schommelingen tijdens puberteit, zwangerschap, borstvoeding en de overgang. Deze factoren kunnen gevoelens van pijn, knobbels of verandering in de borst treden.

Veel voorkomende goedaardige aandoeningen zijn onder andere fibrocystische veranderingen, die gepaard kunnen gaan met pijn en wisselende knobbels; fibroadenomen, stevige, goed afgebakende knobbels vooral bij jonge vrouwen; borstcysten; en mastitis, vooral tijdens borstvoeding. Ook bij mannen kan borstontwikkeling (gynecomastie) voorkomen.

Tekenen die kunnen duiden op een kwaadaardige afwijking zijn onder meer een knobbeltje dat aanhoudt of in grootte verandert, veranderingen in de huid zoals een putje of samentrekking, tepels die naar binnen staan of afscheiding die bloedkleurig is. Aanhoudende veranderingen in de borst verdienen medisch onderzoek.

Diagnostiek gebeurt meestal via lichamelijk onderzoek in combinatie met beeldvorming zoals mammografie en echografie; bij afwijkingen kan een MRI of een biopt nodig zijn. Zelfonderzoek kan helpen bij vroege signalen, maar vervangt geen professioneel onderzoek.

Behandeling varieert naar aanleiding van de oorzaak. Goedaardige aandoeningen worden vaak bewaakt of behandeld met pijnstilling; fibroadenomen kunnen worden verwijderd; borstontstekingen meestal met antibiotica en soms drainage. Borstkanker vereist meestal chirurgie, bestraling, chemotherapie en hormoontherapie of doelgerichte therapie, afhankelijk van het type en stadium.

Risicofactoren zijn onder andere leeftijd, familiegeschiedenis en genetische factoren. Regelmatige screening volgens locale richtlijnen en advies van een huisarts of specialist blijft aanbevolen.