Bodemdeeltjes

Bodemdeeltjes zijn de korrels waaruit bodem is opgebouwd. Ze variëren in grootte van minder dan 0,002 millimeter (klei) tot ongeveer 2 millimeter (zand). De belangrijkste fracties zijn klei, silt en zand, en samen bepalen zij de bodemtekstuur en daarmee veel functies van de bodem.

Klei bestaat uit kleimineralen en heeft een groot oppervlak ten opzichte van zijn volume, wat chemische binding en vochtretentie versterkt. Zand bevat voornamelijk minerale fracties zoals kwarts en heeft een relatief klein oppervlak. Silt ligt tussen klei en zand in. Organische stof levert extra oppervlak en voedingsstoffen. De combinatie van minerale fracties en organische stof bepaalt de cation exchange capacity (CEC) en de beschikbaarheid van voedingsstoffen voor planten.

Textuur bepaalt veel functies van de bodem: zandige bodems draineren snel en hebben een lage waterretentie, maar een goede beluchting; klei- en leemrijke bodems houden meer water vast maar kunnen bij natheid minder goed beluchten en vertonen sneller verdichting. De porositeit en structuur worden mede bepaald door de waargenomen aggregatie van deeltjes; klei kan tot kleverige, dichtliggende structuur leiden, terwijl zand een losse structuur ondersteunt.

Analyse en classificatie: de verdeling van deeltjes wordt vastgesteld met textuuranalyse, meestal via zeef- en hydrometrische methoden of moderne laser-diffractie, en uitgedrukt als zand-, leem- of kleicategorieën. De juiste verdeling is cruciaal voor landbouw, irrigatie, bouwtoepassingen en bodembescherming tegen erosie.

Samenvattend: bodemdeeltjes bepalen water- en nutriëntenretentie, structuur en chemische processen in de bodem, en beïnvloeden sleutelprocessen in landbouw en ecosysteem.