Behouwt

Behouwt is in het Nederlands de derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van het werkwoord behouwen. Het betekent in wezen “carven” of “uit houwen vormen”, oftewel het bewerken van materiaal zoals hout of steen door erin te snijden, te kerven of te beitelen. Het woord wordt doorgaans gebruikt in vakmatige of artistieke contexten, bijvoorbeeld bij beeldhouwkunst of houtbewerking, maar kan ook figuurlijk voorkomen wanneer iets zorgvuldig wordt gevormd of geschept.

Etymologie en derivatie: behouwen is samengesteld uit het voorvoegsel be- en het werkwoord houwen, dat “hew” of “kerven” betekent. De combinatie duidt op het proces van vormgeven door kap- of snijwerk. In historische en literaire bronnen wordt behouwen vaker aangetroffen dan in alledaagse spreektaal; modern gebruik is vooral te vinden in vaktermen en describeves van handwerk.

Grammaticale noten: behouwt verschijnt als de tegenwoordige tijdsvorm met een enkelvoudige onderwerpsvorm (hij/zij/het behouwt). De infinitief is behouwen, en de voltooid verleden tijd en participium worden meestal gevormd binnen hetzelfde werkwoordensysteem, vaak als behouwen of gehouwen afhankelijk van context en vervoeging.

Voorbeelden: De beeldhouwer behouwt het blok marmer tot een gedetailleerd beeld. De houten sculptuur krijgt door haar technieken steeds meer gelaagdheid terwijl zij het stuk hout behouwt tot een voltooide vorm. Figuren of argumenten kunnen eveneens “.behouwd” worden in figuurlijke zin, bijvoorbeeld wanneer een plan zorgvuldig wordt vormgegeven.

Zie ook: houwen, houtbewerking, beeldhouwkunst, werkwoorden met be- prefix.