voedingsopname

Voedingsopname is het proces waarbij de feitelijke voedingsinname van een individu over een bepaalde periode, meestal een dag, wordt vastgesteld en geregistreerd. Het doel is inzicht te krijgen in de energie- en voedingsbalans en om tekorten of overschotten te signaleren. In de praktijk wordt voedingopname vaak uitgevoerd door diëtisten, maar ook door verpleegkundigen of verzorgenden in ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere zorginstellingen.

Er bestaan verschillende methoden voor het registreren van voedselinname. Bij een 24-uurs voedingsopname noteert men wat iemand in de afgelopen 24 uur heeft gegeten en gedronken. Bij een voedingsdagboek legt de persoon zelf gedurende meerdere dagen vast wat er wordt geconsumeerd. Gewogen voedselopname, waarbij porties nauwkeurig worden gewogen, is bij sommige patiënten mogelijk, maar ook tijdrovend. Er bestaan ook minder intensieve schattingen en observatiemethoden, vaak in combinatie met standaardvoedingslijsten en software.

Gemeten variabelen omvatten energie in kilocalorieën, macronutriënten (koolhydraten, eiwitten, vetten), micronutriënten en vochtinname, soms ook alcohol. De verzamelde data worden vergeleken met referentiewaarden zoals de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden en binnengekomen voedingsstoffen berekenen men doorgaans met behulp van voedseltabellen en dieetsoftware. Het doel is inzicht te krijgen in de voedingstoestand en om behandelplannen te onderbouwen.

Toepassingen van voedingsopname zijn onder meer het opsporen van malnutritierisico, het plannen van voedingstherapie, het monitoren van de effectiviteit van versterkte voeding of orale voedingssupplementen en het evalueren van de voedingsstatus tijdens herstel of ziekte. Beperkingen zijn onder meer onderrapportage, fouten in portieinschatting, afhankelijkheid van samenwerking en de tijd die het kost om nauwkeurig te registreren.