nauwkeurig

Nauwkeurig is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat zowel 'accurate' als 'precise' kan betekenen. Iets dat nauwkeurig is, ligt dicht bij een referentiewaarde of doel en wordt gekenmerkt door zorgvuldigheid, correctheid en betrouwbaarheid. In het dagelijks taalgebruik kan nauwkeurig ook betekenen dat iemand zorgvuldig te werk gaat of een verslag precies en zonder fouten is.

Etymologisch gezien is nauwkeurig samengesteld uit closen/ dicht bij elkaar liggend element 'nauw' en 'keurig' (correct, ordelijk). In technische contexten verwijst nauwkeurig vooral naar de mate waarin een meting of instrument dicht bij de echte waarde ligt (accuratesse) en naar herhaalbaarheid (precisie). Aangegeven termen zoals nauwkeurigheid en precisie worden soms beide vertaald als 'accuracy' of 'precision', afhankelijk van de nuance.

In metrologie en wetenschap is nauwkeurig een belangrijke eigenschap van meetinstrumenten en berekeningen: een instrument met hoge nauwkeurigheid levert metingen die dicht bij de werkelijkheid liggen; een instrument met hoge precisie levert consistente resultaten bij herhaalde metingen. Vaak wordt een onderscheid gemaakt tussen nauwkeurigheid (hoe dicht een meting bij de echte waarde zit) en precisie (hoe consistent zijn de meetresultaten).

Synoniemen en verwante termen zijn nauwgezet, secuur en exact; het tegenovergestelde is onnauwkeurig of vaag. Voorbeelden: Een klok moet nauwkeurig zijn; de beschrijving was niet nauwkeurig genoeg.