herhaalbaarheid

Herhaalbaarheid is het vermogen om bij herhaalde metingen van dezelfde eigenschap onder identieke omstandigheden tot dezelfde of bijna dezelfde resultaten te komen. In de metrologie geeft het de precisie aan van metingen wanneer de meetopstelling, de meetapparatuur en de procedure onveranderd blijven.

De mate van herhaalbaarheid wordt meestal uitgedrukt als de spreiding van de meetresultaten bij herhaling. Dit kan worden gemeten door meerdere metingen van hetzelfde voorwerp onder dezelfde voorwaarden: berekenen van de standaarddeviatie, de range of de coëfficiënt van variatie. Een voorbeeld: tien opeenvolgende metingen van de lengte van een onderdeel met dezelfde schuifmaat leveren waarden op binnen een klein interval rond het gemiddelde.

Invloeden op herhaalbaarheid zijn onder meer instrumentfouten, ruis, temperatuur, slijtage en variatie in de meetprocedure tijdens het meten.

Relatie met reproduceerbaarheid: Herhaalbaarheid is een component van reproduceerbaarheid; reproduceerbaarheid verwijst naar variatie bij metingen onder verschillende omstandigheden, zoals verschillende operators, instrumenten, locaties of tijdstippen.

Toepassing en normen: In kwaliteitsbewaking en methodenvalidatie is het vaststellen van de herhaalbaarheid essentieel. Normatieve kaders zoals ISO 5725 behandelen definities en methoden voor het beoordelen van herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid van meetresultaten.